Mẫu nhà thờ họ 5 gian là kiểu nhà thờ họ hiện đang rất phổ biến và được nhiều người lựa chọn nhất hiện nay. Bên cạnh việc mang lại một không gian tín ngưỡng cổ kính đúng nét truyền thống của người Việt, nhà thờ họ 5 gian có quy mô, diện tích khá phù hợp cho một công trình nhà thờ họ. Kiến trúc nhà thờ họ 5 gian có nhiều nét tương đồng với nhà ở dân gian xưa. Thông thường sẽ có kết cấu hình chữ Nhất, là tất cả các gian sẽ nằm trên một đường ngang thẳng. Không gian thờ cúng sẽ được bố trí ở giữa, hai bên có thể bố trí phòng nghỉ, bếp, khu vệ sinh. Nhà thờ họ 5 gian, có thể thiết kế theo dạng 2 mái, 4 mái hoặc 8 mái tùy vào ý thích và điều kiện kinh tế của dòng họ, chủ đầu tư. Với kiểu nhà thờ họ 5 gian 2 mái, đây là kiểu phổ biến và tiết kiệm chi phí nhất, thiết kế, kiến trúc tương đối giống với nhà ở dân gian xưa của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. 

Nhà thờ họ 5 gian kết hợp với nhà ở

Nhà thờ họ 5 gian 4 mái hoặc 8 mái, thường là mái cong ở 4 góc. Đây là dạng kiến trúc cách tân kết hợp giữa nhà thờ họ truyền thống Việt Nam với phong cách kiến trúc cổ Á Đông, tạo nên nét cổ kính, tôn nghiêm, sự độc đáo cho nhà thờ họ. Với kiểu kiến trúc này sức nặng của phần mái tăng lên khá nhiều nên cần một kết cấu cột, trụ nâng đỡ chắc chắn. Kết cấu, chất liệu xây dựng của nhà thờ họ 5 gian là thường là gỗ và bê tông hoặc bê tông sơn giả gỗ. Vấn đề này liên quan tới kinh phí xây dựng vì vậy tùy vào điều kiện của chủ đầu tư mà sẽ có sự lựa chọn sao cho phù hợp. Nếu có điều kiện, chủ đầu tư có thể sử dụng hoàn toàn kết cấu gỗ để tạo nét cổ kính cho nhà thờ họ. Tuy nhiên, nếu điều kiện không cho phép việc sử dụng kết cấu bê tông giả gỗ hoặc kết hợp với chát liệu gỗ cũng vấn giúp công trình có được nét cổ kính lại đảm bảo sự vững chãi và tiết kiệm chi phí cho ngôi nhà. Trong việc thiết kế, xây dựng nhà thờ họ, trang trí họa tiết, hoa văn cũng là một vấn đề cần được quan tâm.  So với các công trình tín ngưỡng khác của cộng đồng, nhà thờ họ có quy mô nhỏ hơn, họa tiết trang trí cũng đơn giản hơn. Các họa tiết, trạm trổ bên ngoài công trình rất hạn chế, nếu có cũng chỉ là những tượng linh vật bằng đá, phần mái nhà với những con kìm nóc, hay cuốn thư bằng đá,…

Họa tiết, hoa văn nhà thờ họ được tinh giản và đơn giản hóa đến mức tối đa

Trong họa tiết trang trí nhà thờ họ gần như không có các hình rồng, phượng hoặc nếu có cũng là những hình biến tấu như hình rồng 4 móng (thay vì 5 móng như ở các công trình khác). Điều này là bởi rồng, phượng là những linh vật đại diện cho quyền uy, trong khi nhà thờ họ là không gian thờ cúng tổ tiên, chứ không phải nơi thể hiện quyền lực. Các hình tượng được sử dụng nhiều trong việc trang trí nhà thờ họ chủ yếu là các hình hoa lá, kỷ hà, hình vân xoắn, hình đao mác,… 

NGUỒN : senvietdecor.com